Εντυπώσεις

«Όταν πρωτοπήγα να διδάξω σε γυμνάσιο, φιλοδοξούσα να έχω μια πολύ αρμονική συνεργασία με τους μαθητές μου. Έλπιζα να μη μου συμβεί ποτέ κάτι που είχε συμβεί σε πολλούς δασκάλους μου. Αντιμετώπιζαν τη διδασκαλία σαν να ήταν απλώς μια δουλειά. Ανάμεσα σε εκείνους και τους μαθητές τους δεν υπήρχε καμία απολύτως σχέση. Πολλοί από αυτούς αφιέρωναν στο να πειθαρχήσουν την τάξη τους τόσο χρόνο όσο αφιέρωναν και στο να διδάξουν.

Δυστυχώς, δέκα χρόνια μετά είχα γίνει κι εγώ κυνικός απέναντι στους μαθητές μου και τους γονείς τους. Και για μένα, επίσης, η διδασκαλία είχε γίνει πια μια δουλειά και ανυπομονούσα να τελειώσει το μάθημα και να φύγω από την τάξη.

Όταν παρακολούθησα για πρώτη φορά στο εργαστήριο Αποτελεσματικού Γονέα, ανακάλυψα μια εξαιρετικά πολύτιμη αρχή. Είναι μια αρχή που ισχύει στις σχέσεις γονέα-παιδιού, δασκάλου-μαθητή, προϊστάμενου-υπαλλήλου: αν στη σχέση αντιμετωπίσω το άλλο άτομο ως ανθρώπινο ον άξιο σεβασμού, η “παραγωγικότητά” μου δεν κινδυνεύει να μειωθεί, το αντίθετο, μάλλον θα αυξηθεί, όπως και η δική του.

Το Εργαστήριο Αποτελεσματικού Δασκάλου μού έμαθε δεξιότητες που με βοήθησαν να αναπτύξω δραστήριες σχέσεις στην τάξη μου. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά! Με ανακούφισε από ένα πολύ μεγάλο μέρος της έντασης που μου προκαλούσε η διδασκαλία.

Όσο σπουδαίο κι αν βρήκα, όμως, το Εργαστήριο του Αποτελεσματικού Δασκάλου, ο συνδυασμός του προγράμματος αυτού με εκείνο του Αποτελεσματικού Γονέα εκπλήρωσε όλα μου τα όνειρα. Φανταστείτε μόνο τι αποτελέσματα θα είχα με τους 25 μαθητές μου αν εγώ, ως δάσκαλός τους, συνεργαζόμουν με τους γονείς τους από αγάπη γι’ αυτούς. Σίγουρα, ένας τέτοιος συνδυασμός είναι η απάντηση σε πάρα πολλά προβλήματα του εκπαιδευτικού μας συστήματος, που προσπαθεί μονίμως να επιλύει τα προβλήματα των ανθρώπων με περισσότερη τεχνολογία και περισσότερα χρήματα!»

- Πάντι Τ., δάσκαλος και γυμνασιάρχης, Δουβλίνο, Ιρλανδία / Σικάγο, Ιλινόις


«Ήμουν εξοικειωμένη με κάποιες από τις βασικές δεξιότητες του μοντέλου Gordon πριν ακόμα παρακολουθήσω το εργαστήριο, ήταν όμως πολύ βοηθητικό που ανανέωσα τις γνώσεις μου, τις εκσυγχρόνισα και απέκτησα μια σφαιρική εικόνα τού πώς να χρησιμοποιώ τις δεξιότητες για να αναπτύσσω συνεργατικές σχέσεις. Είχα, επίσης, χρησιμοποιήσει κάποιους από τους βασικούς κανόνες των ομάδων και παλαιότερα, όχι όμως με το συνεργατικό τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η μέθοδος θέσπισης κανόνων του μοντέλου Gordon. Μόνο μετά τη συμμετοχή μου στο εργαστήριο τον Οκτώβριο, κατόρθωσα να συνδυάσω σωστά όλες αυτές τις δεξιότητες.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα: κάποια στιγμή η κατάσταση στη δυσλειτουργική Γ’ γυμνασίου στην οποία εργαζόμουν άρχισε να επιδεινώνεται, όταν τα κορίτσια άρχισαν να εκφράζουν ένα σωρό παράπονα για τον τρόπο με τον οποίο τους φέρονταν κάποια από τα αγόρια. Ξεκίνησα τη συνάντηση θέσπισης κανόνων μ’ ένα Μήνυμα-εγώ που αναφερόταν στις ανησυχίες μου και διατύπωνε τους γενικούς μου στόχους για την τάξη, να είναι δηλαδή ένα ασφαλές και ευχάριστο μέρος για όλους. Εξήγησα, επίσης, τη μέθοδο μη ήττας και το σκεπτικό της με απλούς όρους.

Όταν τελείωσα με τα παραπάνω, μας έμεναν ακόμα δεκαπέντε λεπτά, χρόνος που αποδείχτηκε αρκετός για να ανακαλύψω τα βασικά προβλήματα κάθε πλευράς (μιας και μερικά αγόρια εξέφρασαν κι αυτά παράπονα για τα κορίτσια) και να αντιληφθώ τι ήταν αυτό που ήθελαν. Έγραψα αυτά τα δύο πράγματα στον πίνακα και ζήτησα απ’ όλους να σκεφτούν «κανόνες της τάξης» που θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε και να ετοιμαστούν για να επιδοθούμε σε καταιγισμό ιδεών στο επόμενο μάθημα.

Σκεφτόμουν πως η κατάσταση θα μπορούσε να εξελιχθεί με τρόπο που να ενδιαφέρει μόνο πέντε κορίτσια και μια συγκεκριμένη ομάδα μαθητών (είχα ήδη αρχίσει να χρησιμοποιώ τις δεξιότητες διαμεσολάβησης που είχα μάθει στο Εργαστήριο Αποτελεσματικού Δασκάλου!), την επόμενη ημέρα όμως όταν έθεσα το θέμα η υπόλοιπη τάξη είπε πως κι εκείνη ήθελε έναν κανόνα σε σχέση μ’ αυτό. Ο καταιγισμός ιδεών, η μετέπειτα αξιολόγηση και η επιλογή ιδεών κατέληξε τελικά σε τέσσερις κανόνες για το «πως να δείχνουμε σεβασμό» που ήταν εφαρμόσιμοι σε πολύ περισσότερες περιπτώσεις από το συγκεκριμένο πρόβλημα κοριτσιών-αγοριών. Το πιο σημαντικό, όμως, δεν ήταν οι κανόνες, αλλά η συζήτηση!

Για τη συνεδρία αυτή χρειάστηκε να χρησιμοποιήσω όλες τις δεξιότητες που είχα μάθει και έχασα σχεδόν μισή ημέρα μάθημα μέχρι να ολοκληρώσω τη διαδικασία. Πραγματικά, άξιζε απόλυτα τον κόπο καθώς βελτίωσε το κλίμα που επικρατούσε στην τάξη για όλη την υπόλοιπη χρονιά. Στην αρχή, χρειαζόταν να θυμίζω πότε-πότε στους μαθητές τα όσα αποφασίστηκαν, σε πολύ λιγότερο βαθμό, όμως, απ’ ότι περίμενα, Έδειχναν μεγαλύτερο ενδιαφέρον (και έμοιαζε πλέον ξεπερασμένο να μην νιώθουν έτσι) και πραγματικά εργάζονταν σκληρότερα. Στη διάρκεια της χρονιάς προσθέσαμε ακόμα δύο κανόνες που αφορούσαν άλλα θέματα και νομίζω πως οι μαθητές έμαθαν επιπλέον και μια σημαντική δεξιότητα ζωής σε σχέση με την ομαδική συνεργασία.»

- Μ. Καπούα, Δασκάλα, Όκλαντ, Νέα Ζηλανδία


«Καθώς έχω διδάξει φυσική και μαθηματικά σε επίπεδο λυκείου, νόμιζα ότι το μεγαλύτερο επίτευγμά μου ως δάσκαλος ήταν να έχω μαθητές που θα αποφοιτούσαν γνωρίζοντας τους νόμους του Νεύτωνα και τις δευτεροβάθμιες εξισώσεις. Εκ των υστέρων, παρότι η κατάρτιση πάνω σε συγκεκριμένα αντικείμενα είναι σίγουρα σημαντική, αν έπρεπε να διαλέξω με τι γνώσεις και τι δεξιότητες θα έπρεπε να φύγουν οι μαθητές απ’ το σχολείο, θα επέλεγα τις δεξιότητες επικοινωνίας. Τέτοιες δεξιότητες προάγουν την πιο αποτελεσματική πειθαρχία – την αυτοπειθαρχία- στο σχολείο όπως και στην κοινωνία. Εκτός λοιπόν κι αν βρεθεί κάτι καλύτερο, θα συνεχίσω να χρησιμοποιώ το μοντέλο επικοινωνίας Γκόρντον.»

- Ρόμπερτ Τ. απόσπασμα από το βιβλίο του, «Classroom Management».


«Πίστευα πάντα πως αυτό που χρειάζεται περισσότερο ένας δάσκαλος είναι πάθος και γνώση για το αντικείμενο που διδάσκει. Απ’ όταν παρακολούθησα το Εργαστήριο Αποτελεσματικού Δασκάλου, όμως, συνειδητοποίησα πως το πιο σημαντικό θέμα στη διδασκαλία δεν είναι η μέθοδος με την οποία συντελείται, αλλά η επικοινωνία ανάμεσα στο δάσκαλο και το μαθητή.»

- Ν.Τ. Δασκάλα, Τόκυο, Ιαπωνία