Η φιλοσοφία του εργαστηρίου

 

Η τοποθέτηση του Δρ. Gordon για τη διαχείριση της σχολικής τάξης καθώς και η φιλοσοφία του για την ανατροφή των παιδιών στο σπίτι αποτελούν εφαρμογή του χρυσού κανόνα της καθημερινής ζωής: «Κάνε στους άλλους ό,τι θα ήθελες να κάνουν εκείνοι σε εσένα».

Η φιλοσοφία του Δρ. Gordon για τη διαχείριση της σχολικής τάξης βασίζεται στην πεποίθηση, ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι που χρησιμοποιούν την εξουσία για την επιβολή της πειθαρχίας είναι μακροπρόθεσμα αναποτελεσματικές. Η τιμωρητική μέθοδος, εκτός του ότι δεν εγγυάται την εξάλειψη των «κακών συμπεριφορών», οδηγεί σε μη επιθυμητά αποτελέσματα, όπως προβλήματα σχέσεων, εξέγερσης, αποξένωσης, απόσυρσης, παραίτησης κ.λ.π. Ο έπαινος και η ανταμοιβή είναι επίσης αναποτελεσματικά κίνητρα, αφού οι μαθητές, είτε μαθαίνουν να εργάζονται μόνο για την ανταμοιβή και όχι για τη μάθηση, είτε τα αγνοούν επειδή νιώθουν ότι δεν τα αξίζουν.

Όταν παρουσιάζεται ένα πρόβλημα, η πρώτη ενέργεια του δασκάλου είναι να χρησιμοποιήσει το Παράθυρο συμπεριφοράς, ένα νοητικό εργαλείο που επινόησε ο Δρ. Gordon για να μπορούν να αξιολογούνται οι διάφορες καταστάσεις και οι μαθητικές συμπεριφορές και να καθορίζεται αν υπάρχει πράγματι πρόβλημα, ποιος το έχει και ποιες δεξιότητες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επίλυσή του.

Όταν το πρόβλημα ανήκει στο μαθητή, ο δάσκαλος χρησιμοποιεί την Ενεργητική ακρόαση, μια δεξιότητα που επιτρέπει στον ίδιο το δάσκαλο να καταλάβει τι βιώνει στ’ αλήθεια ο μαθητής τη δεδομένη στιγμή, και ταυτόχρονα επιτρέπει στο μαθητή να διερευνήσει σε μεγαλύτερο βάθος τι είναι αυτό που τον απασχολεί – και που συχνά αποτελεί το αίτιο της «κακής» του συμπεριφοράς.

Όταν ο μαθητής προξενεί πρόβλημα στο δάσκαλο, τότε απαιτείται μια διαφορετική δεξιότητα, το Μήνυμα-εγώΕγώ-μήνυμα). Με αυτό ο δάσκαλος εξηγεί στο μαθητή με ποιον τρόπο η συγκεκριμένη συμπεριφορά τού δημιουργεί πρόβλημα. Το κάνει όμως με μη επικριτικό τρόπο, ο οποίος μειώνει την αντίσταση του μαθητή. Σκοπός είναι να επηρεάσουμε το μαθητή ώστε να θελήσει να αλλάξει τη συμπεριφορά του από ενδιαφέρον για τις ανάγκες του δασκάλου (και για εκείνες των άλλων μαθητών). Ένα καλοδιατυπωμένο Μήνυμα-εγώ ενθαρρύνει τους μαθητές να συνεργαστούν χωρίς να μειώνει την αυτοεκτίμησή τους. Επιπλέον, τους διδάσκει ένα πολύτιμο μάθημα αυτοπειθαρχίας: Οι μαθητές αλλάζουν τη συμπεριφορά τους, όχι από φόβο, ούτε γιατί θα κερδίσουν κάποιο είδος ανταμοιβής, αλλά από ενδιαφέρον για τις ανάγκες του δασκάλου και της τάξης – επειδή αντιλαμβάνονται την λογική του αιτήματος. Με τον τρόπο αυτό οι μαθητές μαθαίνουν την ενσυναίσθηση, που αποτελεί τη βάση της συναισθηματικής νοημοσύνης, της ωριμότητας και της αυτοπειθαρχίας.

Η Ενεργητική ακρόαση και τα Μηνύματα-εγώ λειτουργούν συνδυαστικά. Από τη στιγμή που ο δάσκαλος και οι μαθητές έχουν εδραιώσει την ειλικρινή και αμφίδρομη επικοινωνία τους με τη χρήση της Ενεργητικής ακρόασης και των Μηνυμάτων-εγώ, οι συγκρούσεις μπορούν να επιλυθούν με τη Μέθοδο μη ήττας. Όταν οι δάσκαλοι θέλουν να επηρεάσουν τους μαθητές να σταματήσουν μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά, μπορούν να τους προτείνουν να χρησιμοποιήσουν τη δεξιότητα επίλυσης προβλήματος. Η συνεργασία των δύο πλευρών στην επίλυση ενός προβλήματος αυξάνει σε πολύ μεγάλο βαθμό τις πιθανότητες να βρεθεί μια λύση που θα ικανοποιεί και τις ανάγκες του δασκάλου και εκείνες των μαθητών.

Οι δάσκαλοι μπορούν να μιλήσουν με τους μαθητές για όλη αυτή τη διαδικασία στην αρχή της σχολικής χρονιάς, για να συνεργαστούν και να θεσπίσουν μαζί κανόνες που οι μαθητές θα θεωρήσουν δίκαιους και θα είναι πρόθυμοι να τους ακολουθήσουν. Αν χρησιμοποιηθεί για την επίλυση συγκρούσεων η Μέθοδος μη ήττας και γίνει συνεργατική θέσπιση κανόνων, είναι πολύ πιο πιθανό οι μαθητές να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν χάρη σε μια αρχή που βασίζεται στην κοινή λογική και ονομάζεται Αρχή της συμμετοχής.

Τηλ: +30 210 8016 466
e-mail: info@gordonhellas.gr